Odrzucenie spadku – wszystko co musisz wiedzieć

Chcesz uchronić się przed dziedziczeniem długów? Szukasz porady prawnej z zakresu prawa spadkowego? Dobrze trafiłeś – na TuPrawnik w prosty i przejrzysty sposób podpowiemy Ci, jakie kroki należy podjąć, aby skutecznie i zgodnie z literą prawa odrzucić spadek.

Kiedy następuje „otwarcie” spadku?

Spadek „otwiera się” z chwilą śmierci spadkodawcy. Ustawodawca określił to w art. 924 Kodeksu cywilnego . W tym momencie spadkobierca wstępuje w prawa i obowiązki zmarłego spadkodawcy. Co to oznacza w praktyce?  Spadkobierca nabywa nie tylko majątek w postaci dóbr materialnych i finansowych zmarłego, ale i ciążące na nim za życia długi. Można tego uniknąć składając oświadczenie o odrzuceniu spadku. Jakie będą tego skutki?

Skutki odrzucenia spadku

Spadkobierca, który odrzucił spadek, jest traktowany jakby nie dożył jego otwarcia. Można powiedzieć, że ustawodawca w ten sposób „uśmierca” spadkobiercę. Przyjmujemy w ten sposób fikcję, w myśl której w dniu śmierci spadkodawcy, spadkobierca już nie żył. Spowoduje to wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia. W jego miejsce wejdą dalsi, powołani i uprawnieni do spadku, spadkobiercy.

Polskie prawo przewiduje dwa „modele” dziedziczenia: ustawowy i testamentowy (więcej o testamentach pisaliśmy tutaj). W poszczególnych przypadkach skutki odrzucenia spadku będą się od siebie różniły.

W przypadku dziedziczenia ustawowego, udział spadkobiercy, który odrzucił spadek, przypada kolejno:

  • dzieciom spadkobiercy
  • dalszym spadkobiercom ustawowym

Inne skutki zostały przewidziane dla dziedziczenia testamentowego. Jeżeli spadkobierca testamentowy odrzuca spadek, jego udział spadkowy przypada kolejno:

  • innym spadkobiercom testamentowym (o ile zostali powołani do spadku przez testatora) – w częściach odpowiadających im udziałom;
  • spadkobiercy „podstawionemu” – osoba wskazana przez spadkobiercę. W przypadku odrzucenia przez spadkobiercę spadku, bądź też innej przyczyny uniemożliwiającej dziedziczenie, osoba wskazana wstępuje w jego miejsce. Dzieje się tak tylko w przypadku zastrzeżenia przez spadkodawcę takiej możliwości w testamencie;
  • spadkobiercom ustawowym – jeśli nie ma innych spadkobierców testamentowych lub spadkodawca nie zastosował instytucji podstawienia.
  • gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarbowi Państwa – dziedziczą spadek, gdy wszyscy pozostali spadkobiercy nie chcą, lub nie mogą przyjąć spadku.

W jakich sytuacjach możemy odrzucić spadek?

Do odrzucenia spadku dochodzi najczęściej w sytuacji licznych długów, które pozostawił po sobie spadkodawca. Wówczas najrozsądniejszym rozwiązaniem jest odrzucenie spadku albo przyjęcie go z dobrodziejstwem inwentarza. Na czym to polega? Spadkobierca przyjmuje spadek, ale jego odpowiedzialność za długi spadkowe ograniczona jest jedynie do wartości majątku pozostawionego przez spadkodawcę. Kiedy wiemy, że majątek, który mamy dziedziczyć, jest mniejszy, niż pozostawione przez spadkodawcę długi, bądź też nie mamy pewności co do ogólnej wartości zadłużenia spadkowego – wówczas warto przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Spadek może odrzucić każdy: zarówno spadkobierca ustawowy, jak i testamentowy. W przypadku osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych odrzucenie spadku następuje za pośrednictwem bądź przy udziale przedstawiciela ustawowego.

Terminy. Do kiedy możemy odrzucić spadek?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku może zostać złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim prawie do dziedziczenia.

Pamiętajmy, że złożenie takiego oświadczenia jest przysługującym nam prawem – nie obowiązkiem, do którego wykonania jesteśmy zobligowani. Kiedy nie podejmiemy żadnych kroków – nie złożymy oświadczenia przed sądem, nie udamy się do notariusza – nabywamy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Taki sam skutek następuje również w przypadku niezachowania ustawowego 6-miesięcznego terminu.

Forma

Spadek odrzucimy poprzez złożenie stosownego oświadczenia przed sądem albo notariuszem. Ta sama forma zastrzeżona została do nabycia spadku wprost bądź z dobrodziejstwem inwentarza. Decydując się na drogę sądową, trzeba uzbroić się w cierpliwość. Opłata za wniosek o odebraniu oświadczenia o odrzuceniu spadku podlega stałej opłacie i wynosi 50 zł. Udając się do notariusza możemy zaoszczędzić czas i załatwić tę formalność w ciągu jednego dnia. Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadu przed notariuszem to koszt 50 zł. Do tego należy doliczyć 23% podatek VAT (w sumie 61,50 zł) i uwzględnić koszty wypisów aktu notarialnego.

Znajdź pomoc prawną na TuPrawnik.pl

Szukasz prawnika, który pomoże Ci w rozwiązaniu Twojej sprawy? Opisz swój przypadek i otrzymaj oferty od najlepszych specjalistów – porównaj ceny, reputację prawników i zakres pomocy prawnej. Sam decydujesz, która z nich spełnia Twoje oczekiwania – WEJDŹ TUTAJ I OPISZ SWOJĄ SPRAWĘ.

*Zależy Ci na czasie i potrzebujesz szybkiej konsultacji prawnej? Znajdziemy dla Ciebie najlepszego prawnika – specjalistę z zakresu spadków. Wystarczy krótki opis sprawy, aby w zaledwie kilka godzin otrzymać telefon z rozwiązaniem swojego problemu. Sprawdź i przekonaj się sam: WEJDŹ TUTAJ.

O Marta Mierzyńska

Cześć! Mam na imię Marta i witam Cię na blogu TuPrawnik.pl. który współtworzę. Staram się w prosty i przystępny sposób przybliżać czytelnikom kwestie prawne. Wierzę, że ich lektura poszerzy nie tylko Twoją wiedzę, ale i przyczyni się do zwiększenia świadomości prawnej. Jestem miłośnikiem prawa i nowych technologii, ukończyłam prawo na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Moje zainteresowania skupiają się wokół prawa własności intelektualnej oraz prawa autorskiego. Jeśli masz pytania - napisz do mnie bądź zostaw komentarz pod interesującym Cię wpisem :)

Pokaż wszystkie artykuły Marta Mierzyńska →