Sporządzenie umowy – czy potrzebujesz prawnika?

Dostępność wzorów, formularzy i porad dotyczących umów i ich sporządzania w dobie dzisiejszego  świata online już nikogo nie zaskakuje. Większość z nas wręcz odruchowo wpisuje w wyszukiwarkę UMOWA XYZ – WZÓR i pobiera dostępny plik. Spytacie: po co w takim razie korzystać z pomocy prawnika?  Wystarczy jedno kliknięcie, naniesienie „kosmetycznych” zmian i…mamy to! Niestety, praktyka pokazuje, jak często zapominamy o naczelnej zasadzie, którą powinniśmy się kierować, a mianowicie:  sytuacja, w jakiej znajdujecie się Wy i wasz kontrahent. Niektóre z nich będą bardziej, inne nieco mniej skomplikowane. Wzór „z Internet” nie zadba o wasze interesy i nie zatroszczy się o ich żywotność. Prawnik – i owszem. Jednak, czy zawsze jego pomoc będzie nam niezbędna?

Czym jest zasada swobody umów?

Co do zasady, strony mają  dowolność w zawieraniu umów oraz w kształtowaniu ich postanowień. Jest to tzw. zasada swobody umów, którą ustawodawca zamieścił w art. 353kodeksu cywilnego. Wiążą się z nią jednak pewne ograniczenia, które rzucają nieco inne światło na szerokopojętą swobodę. I tak przy zawieranych przez nas umowach musimy kierować się pewnymi zasadami. Głoszą one, aby  umowy były zgodne z:

  1. bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa,
  2. zasadami współżycia społecznego,
  3. naturą stosunku zobowiązaniowego.

Jak należy rozumieć te pojęcia?

Bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa

Nieprzypadkowo polski ustawodawca zamieścił tę zasadę  jako pierwszą w hierarchii. Miał tu na myśli wszystkie przepisy prawa, które obowiązują w chwili zawierania danej umowy. Jak nietrudno się domyśleć, katalog ten jest dość obszerny. I konia z rzędem temu, kto zna je wszystkie. Nawet najlepszy ekspert prawa umów musi czasem zerknąć w przepisy – z tą drobną różnicą, że on wie, gdzie należy ich szukać. Jak jedne regulacje, mają się do drugich.  Popularny „wujek google” już niekoniecznie będzie w stanie tak zgłębić temat.

Zgodność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa stanowi jednocześnie pewnego rodzaju furtkę dla osób, które niekoniecznie chcą pofatygować się do prawnika z prośbą o sporządzenie dla nich umowy. Dlaczego? Ponieważ przepisy kodeksu cywilnego regulujące kwestie prawa zobowiązań (zawierania umów) nie są (w większości przypadków!) przepisami bezwzględnie obowiązującymi. W uproszeniu oznacza to, że przepisy te obowiązują tylko wówczas, jeżeli strony w umowie nie postanowiły inaczej. Z pewnością kojarzycie ten zapis, znajdujący się w większości wzorów umów, dostępnych w Internecie:) Wniosek? Nie musimy kończyć studiów prawniczych i wertować przepisów kodeksu cywilnego, aby móc sporządzić umowę. Jednak aby odpowiadała ona w pełni naszym wymaganiom i stanowiła solidny fundament zabezpieczenia naszych interesów – warto zdać się na kogoś, kto taką umowę sprawdzi.

Zasady współżycia społecznego

Nie każdy kontrahent będzie miał wobec nas czyste intencje. Dlatego jeżeli dostrzegłeś w umowie mocno wygórowane kwoty kar umownych, w przypadku np. wcześniejszego odstąpienia od umowy – wiedz, że masz do czynienia z naruszeniem zasady współżycia społecznego. Jest to tzw. klauzula generalna,  na którą możesz powołać się w przypadku próby oszustwa lub „naciągania” przez drugą stronę umowy. Tego typu niedozwolone klauzule umowne najczęściej spotykamy w umowach, gdzie strona silniejsza (przedsiębiorca) narzuca swoją wolę stronie słabszej (konsumentowi).  Pod pojęciem zasad współżycia społecznego  należy rozumieć wartości i reguły obyczajowości powszechnie uznawane przez społeczeństwo. To taki niepisany katalog zasad  moralnych i etycznych, których należy przestrzegać. Postanowienia umowne, które są niezgodne z zasadami współżycia społecznego, są nieważne.

Natura stosunku zobowiązaniowego

Chodzi o nic innego, jak podstawowe cechy charakterystyczne dla zawieranej umowy. W związku z tym wyznacznikiem, strony umowy nie mogą np. zawierać postanowień naruszające interesy osób trzecich. Jakiekolwiek zmiany w umowie muszą być zgodnie zatwierdzone przez obie strony. Przykłady można byłoby mnożyć i wyliczać. Zapamiętaj, że umowa ma służyć interesom Twoim i drugiej strony, a jej zapisy mają dawać obu stronom poczucie bezpieczeństwa.

Czy korzystać z pomocy prawnika?

Jeżeli masz przed sobą podpisanie dużej umowy z obrotnym kontrahentem – nie bój się przesłać prawnikowi umowy do sprawdzenia! To po Twojej stronie leży obowiązek dostarczenia umowy? W takim przypadku zalecamy kontakt z prawnikiem i sporządzenie dedykowanego Twoim potrzebom wzorca umownego, który będziesz mógł wykorzystać na potrzeby przyszłych umów. Rozkręcasz biznes i dodatkowe koszty na obsługę prawną to ostatnie o czym chcesz myśleć?  Spróbuj samodzielnie sporządzić umowę w oparciu o wiedzę ogólnie dostępną. Pamiętaj jednak, że wzorzec umowny znaleziony w Internecie nie gwarantuje Ci pełnego bezpieczeństwa w przypadku Twojej konkretnej umowy. Dlatego warto rozważyć chociażby oddelegowanie sprawdzenia takiej umowy ekspertowi – adwokatowi bądź radcy prawnemu. Prawnik przy wycenie usługi uwzględnia nie tylko swoje doświadczenie w podobnych sprawach, ale i czas, który poświęci na pracę przy Twoim zleceniu. Sprawdzenie umowy bywa o wiele mniej czasochłonne niż jej sporządzenie (od tej reguły również istnieją wyjątki:)), przez co możemy spodziewać się niższego rachunku.

Znajdź pomoc prawną na TuPrawnik.pl

Szukasz prawnika, który pomoże Ci w sporządzeniu umowy?  Masz pytania z zakresu prawa umów? Opisz swój przypadek i otrzymaj oferty od najlepszych specjalistów – porównaj ceny, reputację prawników i zakres pomocy prawnej. Sam decydujesz, która z nich spełnia Twoje oczekiwania – WEJDŹ TUTAJ I OPISZ SWOJĄ SPRAWĘ.

*Zależy Ci na czasie i potrzebujesz szybkiej konsultacji prawnej? Znajdziemy dla Ciebie najlepszego prawnika. Wystarczy krótki opis sprawy, aby w zaledwie kilka godzin otrzymać telefon z rozwiązaniem swojego problemu. Sprawdź i przekonaj się sam: WEJDŹ TUTAJ.

O Marta Mierzyńska

Cześć! Mam na imię Marta i witam Cię na blogu TuPrawnik.pl. który współtworzę. Staram się w prosty i przystępny sposób przybliżać czytelnikom kwestie prawne. Wierzę, że ich lektura poszerzy nie tylko Twoją wiedzę, ale i przyczyni się do zwiększenia świadomości prawnej. Jestem miłośnikiem prawa i nowych technologii, ukończyłam prawo na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Moje zainteresowania skupiają się wokół prawa własności intelektualnej oraz prawa autorskiego. Jeśli masz pytania - napisz do mnie bądź zostaw komentarz pod interesującym Cię wpisem :)

Pokaż wszystkie artykuły Marta Mierzyńska →